C5-C6 ve C6-C7 Disk Hernisi: Belirtiler ve MR Bulguları
Boyunda en sık neden C5-C6 ve C6-C7 diskleri fıtıklaşır, her biri hangi sinir kökünü sıkıştırır, kol belirtileri nasıl farklılaşır ve MR'da protrüzyon, ekstrüzyon, foraminal ne demektir?
Önemli Noktalar
- En çok hareket eden seviyeler oldukları için boyunda disk hernisi en sık C5-C6 ve C6-C7'de görülür
- C5-C6 diski genellikle C6 kökünü (başparmak tarafı); C6-C7 diski ise C7 kökünü (orta parmak) etkiler
- Foraminal herniler sinir kökünü sıkıştırır; santral herniler omuriliğe basabilir
- Birçok boyun hernisi ameliyatsız düzelir; artan güçsüzlük veya miyelopati yaklaşımı değiştirir

C5-C6 ve C6-C7, boyunda disk hernisinin en sık görüldüğü iki seviyedir. C5-C6 hernisi genellikle C6 sinir kökünü tahriş ederek başparmak ve işaret parmağına doğru ağrı veya karıncalanmaya, dirseği bükmede ya da el bileğini yukarı kaldırmada güçsüzlüğe neden olur. C6-C7 hernisi genellikle C7 kökünü etkiler; belirtiler orta parmağa yayılır ve triseps kası zayıflar. Bu hernilerin çoğu ameliyatsız düzelir.
Bu yazı iki diskin neden önce yıprandığını, belirtileriniz ve MR'ınızdan seviyeleri nasıl ayıracağınızı ve rapordaki herni terimlerinin anlamını açıklar. Boyunda disk hernisinin genel tablosu servikal disk hernisi sayfamızdadır. Buradaki hiçbir bilgi tanı değildir; hangi seviyenin önemli olduğunu hekiminizin muayenesi belirler.
C5-C6 ve C6-C7 neden en sık fıtıklaşır?
Alt boyun başın ağırlığını taşır ve öne-arkaya bükülmenin çoğunu yapar. Orta ve üst seviyeler daha serttir; C7-T1 eklemleri kaburgalar ve üst sırtla desteklenir. Aradaki iki disk en fazla tekrarlayan zorlanmaya maruz kaldığından en erken su ve yükseklik kaybedip çatlar. Minnesota, Rochester'daki toplum çalışmasında servikal radikülopatide en sık C7, ardından C6 kökü etkilenmiştir; bu da bu iki seviyeyle uyumludur. C4-C5 (C5 kökü) ve C7-T1 (C8 kökü) hernileri de olur, ancak daha nadirdir.
C5-C6 veya C6-C7 diski hangi sinir kökünü sıkıştırır?
Boyunda her sinir kökü aynı numaralı omurun üstünden çıkar; dolayısıyla kök, iki kemiğin alttakinin numarasını taşır. C5-C6'da yana, sinir çıkışına bombeleşen disk C6 köküne; C6-C7'de ise C7 köküne ulaşır. Tam ortadan arkaya bombeleşen disk genellikle sinir kökünü sıkıştırmaz. Bunun yerine omuriliğe basabilir; bu da aşağıda açıklanan farklı ve daha ciddi bir belirti örüntüsü oluşturur.

- C6 kökü (C5-C6 diski): boyundan omuza ve ön kolun dışına yayılan ağrı, başparmak ve işaret parmağında karıncalanma, biseps ve el bileğini geriye kaldırmada güçsüzlük, biseps veya brakiyoradyalis refleksinde azalma.
- C7 kökü (C6-C7 diski): kolun arkasına yayılan ağrı, orta parmakta karıncalanma, triseps ve parmakları düzleştirmede güçsüzlük, triseps refleksinde azalma. Kürek kemikleri arasında ağrı yaygındır.
- Karşılaştırma için C5 kökü (C4-C5 diski): omuz üzerinde ağrı ve kolu yana kaldırmada güçsüzlük.
- Karşılaştırma için C8 kökü (C7-T1 diski): yüzük ve serçe parmakta karıncalanma, kavrama gücünde azalma.
Bu dağılımlar kişiler arasında örtüşebilir; C5-C6 bulgusuyla orta parmakta belirti olması mutlaka uyumsuzluk değildir. Bu belirtileri oluşturan sinir kökü sıkışmasının klinik adı servikal radikülopatidir.
Boyun MR raporunda bombeleşme, protrüzyon ve ekstrüzyon ne demektir?
Radyologlar, North American Spine Society ve radyoloji derneklerinin bel omurgası için hazırladığı, boyunda da kullanılan ortak terminolojiyi kullanır. “Bombeleşme”, disk çevresinin dörtte birinden fazlasını kapsayan geniş, sığ taşmadır; genellikle yaşa bağlıdır. Herni daha odaksal yer değiştirmedir ve üç şekli vardır:
- Protrüzyon: yer değiştiren diskin tabanı, dışarı uzandığı mesafeden geniştir. Genellikle küçüktür.
- Ekstrüzyon: yer değiştiren dokunun uç kısmı tabanından geniştir veya doku bir omurun arkasında yukarı ya da aşağı ilerlemiştir. Ekstrüzyonlar sıklıkla ani kol ağrısı yapar; zamanla küçülme olasılığı en yüksek tür de budur.
- Sekestrasyon: diskten tamamen kopmuş parça; ekstrüzyonun bir alt türüdür.
Konum da şekil kadar önemlidir. “Santral” omuriliğe yönelir; “parasantral” orta hattın hemen yanındadır, hem omuriliğe hem köke temas edebilir; “foraminal” sinir çıkışının içinde olup kökü hedefler; “ekstraforaminal” ise hemen dışındadır. Boyun MR raporu ifadeleri rehberimiz diğer terimleri açıklar.
Bu, yumuşak disk hernisi mi yoksa disk osteofit kompleksi mi?
Gençlerde daha çok “yumuşak” herni görülür: dışarı taşmış yeni disk dokusu T2'de daha parlaktır ve vücut tarafından geri emildikçe küçülebilir. Yaşlı boyunda bombeleşen disk genellikle omur kenarları ve unkovertebral eklemlerin kemik çıkıntılarıyla birleşmiştir; bu “sert” kabarıklık raporda disk osteofit kompleksi diye adlandırılır. Küçülme olasılığı daha düşüktür ve aynı iki seviyede sinir çıkışı daralmasının (foraminal stenoz) yaygın nedenidir. Terimin anlamı disk osteofit kompleksi açıklaması sayfasında; BT ve MR'ın kemikle diski nasıl ayırdığı servikal radikülopatide BT ve MR karşılaştırmasında ele alınır.
Kendi MR'ınızda C5-C6 veya C6-C7 hernisini nasıl bulursunuz?
Tetkiki ücretsiz MR görüntüleyicide açıp sagittal T2 serisini seçin. Çivi biçimli çıkıntısı yukarı uzanan uzun C2 omurunu bulun ve aşağı sayın: C5-C6, C2'nin altındaki dördüncü disk; C6-C7 ise beşincidir. Herni, diskin arkasında omuriliğin önündeki parlak sıvıya uzanan koyu kabarıklıktır. Aynı diskte aksiyel seriye geçip kabarıklığın hangi yana uzandığını ve o taraftaki sinir çıkışının diğerinden daha koyu veya küçük olup olmadığını kontrol edin. Yöntemin tamamı boyun omurgası MR'ı nasıl okunur? rehberindedir.
C5-C6 veya C6-C7 hernisi omuriliğe basabilir mi?
Evet; büyük ve santralse veya zaten dar kanala ek daralma yapıyorsa. Raporda “ventral BOS mesafesinde silinme”, “omurilikte yassılaşma” veya “omurilik basısı”, bazen omurilik içinde parlak odak belirtilir. Omurilik basısı tek kol yerine iki elde ve bacaklarda belirti yapar: parmaklarda beceriksizlik, ellerde uyuşma, dengesiz yürüme. Bu örüntü servikal miyelopatidir ve tedavi yaklaşımını değiştirir.
C5-C6 veya C6-C7 hernisi ameliyat gerektirir mi?
Servikal disk hernisine bağlı kol ağrısı olan kişilerin çoğunda önce ameliyatsız tedavi uygulanır: zaman, ağrı tedavisi, aktivite değişiklikleri, fizyoterapi ve bazen sinir yakınına steroid enjeksiyonu. Birçok kişi haftalar ile aylar içinde düzelir. İyi bir ameliyatsız tedaviye rağmen ağrı günlük yaşamı ciddi biçimde kısıtlıyorsa, güçsüzlük belirgin veya ilerleyiciyse ya da omurilik basısına miyelopati eşlik ediyorsa ameliyat düşünülür; en sık disk boynun önünden çıkarılıp seviye kaynaştırılır (ACDF) veya disk protezi takılır. Karar belirtilere ve muayeneye dayanır; yalnızca MR görüntüsüne asla dayanmaz. Ameliyat sonrası tetkiklerle ilgili sorular füzyon sonrası boyun MR'ı sayfasında ele alınır.
Boyun disk hernisi ne zaman acil bakım gerektirir?
Kol veya el güçsüzlüğü artıyorsa, iki elde uyuşma ya da beceriksizlik gelişiyorsa, yürüme veya denge değişiyorsa, idrar ya da dışkı kontrolü değişiyorsa veya ağrı ciddi bir yaralanmayla başladıysa aynı gün sağlık hizmeti alın. Şiddetli boyun ağrısıyla birlikte ateş, kanser öyküsü veya bağışıklık zayıflığı da kısa sürede değerlendirme gerektirir; enfeksiyon ve başka nedenler disk sorununu taklit edebilir. Bu uyarı işaretleri rapordaki herhangi bir satırdan daha önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
C5-C6 hernisi mi, C6-C7 hernisi mi daha kötüdür?
Hiçbir seviye tek başına daha kötü değildir. Önemli olan herninin boyutu ve konumu, köke veya omuriliğe basıp basmadığı ve ne kadar güçsüzlük yaptığıdır.
Hem C5-C6'da hem C6-C7'de herni olabilir mi?
Evet, iki disk aynı zorlanmayı paylaştığından iki seviyeli değişiklikler yaygındır. Sıklıkla yalnızca biri belirtilerle uyumludur; hangisi olduğunu muayene belirlemeye yardımcı olur.
C6-C7 hernisi baş ağrısına neden olabilir mi?
Boyun kaynaklı baş ağrıları genellikle C1 ile C3 arasındaki üst seviyelerden gelir. Alt boyun hernisi daha çok boyun, kürek kemiği ve kol ağrısı yapar. Bkz. servikojenik baş ağrısı.
Boynumdaki disk hernisi röntgende görünür mü?
Hayır. Röntgen o seviyede daralmış disk aralığı veya kemik çıkıntıları gösterebilir; herninin kendisi için MR gerekir. Bkz. boyun omurgası röntgeni açıklaması.
Yapay zekâ kol ağrıma hangi diskin neden olduğunu söyleyebilir mi?
Yapay zekâ, her bulgunun yerini ve o seviyenin genellikle hangi kökü etkilediğini açıklayabilir. Bulguyu belirtilerinizle eşleştirmek için bir hekimin kuvvet, duyu ve reflekslerinizi değerlendirmesi gerekir.
Kaynaklar
- Radhakrishnan K, Litchy WJ, O’Fallon WM, Kurland LT. Epidemiology of cervical radiculopathy. A population-based study from Rochester, Minnesota, 1976 through 1990. Brain. 1994;117(Pt 2):325-335.
- Fardon DF, Williams AL, Dohring EJ, et al. Lumbar disc nomenclature: version 2.0. Recommendations of the combined task forces of the North American Spine Society, the American Society of Spine Radiology and the American Society of Neuroradiology. Spine J. 2014;14(11):2525-2545.
- Expert Panel on Neurological Imaging; McDonald MA, Kirsch CFE, Amin BY, et al. ACR Appropriateness Criteria Cervical Neck Pain or Cervical Radiculopathy. J Am Coll Radiol. 2019;16(5S):S57-S76.
İlgili Makaleler
Boyun MR'ınızı sade dille okuma rehberi: C2'den C7'ye nasıl sayılır, omurilik ve sinir çıkışları hangi kesitlerde görülür, hangi artefaktlar boyun görüntüsünü olduğundan kötü gösterir?
Boyunda sinir sıkışmasında ilk tetkik genellikle MR'dır; BT ise kemik çıkıntılarını, OPLL'yi ve foraminal daralmayı daha ayrıntılı gösterir. Hangisinin ne zaman kullanıldığını, BT miyelografinin ne zaman gerektiğini ve rapor ifadelerinin anlamını öğrenin.
Ön boyun füzyonu (ACDF) sonrası MR'ın gösterip gösteremedikleri: metal artefaktı, komşu segment hastalığı, kalan bası ve omurilik sinyali; BT veya röntgenin ne zaman daha iyi yanıt verdiği ve hangi belirtilerin acil bakım gerektirdiği.
Bir sonraki randevunuzdan önce görüntülerinizi anlayın
CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.
Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.
Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.
Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi
