Servikal Radikülopati: MR Seviyenizi Kol Belirtilerinizle Eşleştirmek
Servikal radikülopati, boyundan çıkarken bir sinir kökünün tahriş olması veya sıkışması sonucu bir kolda ağrı, karıncalanma ya da güçsüzlük oluşmasıdır. MR'da temel nokta, seviyeyi belirtilerle eşleştirmektir: C5–C6'daki sorun genellikle C6 kökünü (önkolun ve elin başparmak tarafı), C6–C7'deki sorun ise genellikle C7 kökünü (orta parmak ve triseps) etkiler. Çoğu olgu ameliyatsız düzelir.
Yaygın Semptomlar
- Boyundan tek taraftaki kürek kemiğine, kola veya ele yayılan keskin, yanıcı ya da elektrik çarpması tarzında ağrı
- Kolun belirli bir şeridinde, örneğin başparmak ve işaret parmağı ya da orta parmakta karıncalanma veya uyuşma
- Kolu yana kaldırma, el bileğini geriye bükme veya dirseği düzleştirme gibi belirli bir harekette güçsüzlük
- Baş geriye yatırılıp ağrılı tarafa çevrildiğinde artan kol ağrısı
- Ağrılı kolun elini başın üzerine koyunca rahatlama
- Muayene eden hekimin saptadığı biseps, brakiyoradiyalis veya triseps refleksinde azalma

Boyunda sinir sıkışması ne zaman acil değerlendirme gerektirir?
Kol veya eldeki güçsüzlük saatler ya da günler içinde artıyorsa, her iki kol etkileniyorsa, ellerinizde beceriksizlik başladıysa (eşya düşürme, düğme ilikleme veya yazma güçlüğü), yürüyüşünüz veya dengeniz değiştiyse ya da yeni mesane veya bağırsak sorunları fark ettiyseniz aynı gün tıbbi değerlendirme alın. Bunlar, omuriliğin kendisinin sıkıştığını düşündürebilir; bu, servikal miyelopati adı verilen farklı ve daha acil bir sorundur. Düşme veya trafik kazası sonrası boyun ağrısı, ateşle birlikte boyun ağrısı ya da kanser öyküsü veya bağışıklık sistemi zayıflığı olan bir kişide kol ağrısı da görüntülerin açıklamasını beklemeden hızla değerlendirilmelidir.
Sinirin numarası neden disk seviyesinden farklıdır?
Boyunda yedi omur ancak sekiz çift boyun sinir kökü vardır. Her boyun sinir kökü, aynı numarayı taşıyan omurun üstünden kanalı terk eder: C6 kökü C5 ile C6 arasından, C7 kökü C6 ile C7 arasından, C8 kökü ise C7 ile ilk sırt omuru arasından çıkar. Bu nedenle raporda “C5–C6 seviyesinde” tarif edilen bir sorun genellikle C5 değil, C6 belirtileriyle ilişkilidir. Kendi MR'ını okuyan kişiler bu numara farkı nedeniyle çoğu zaman yanlış sinire bakar.
En sık etkilenen kökler C7 ve C6'dır; çünkü boyunda en fazla hareket ve yıpranma C5–C6 ve C6–C7 seviyelerindedir. Hekimlerin belirtileri bir sinir köküyle eşleştirirken kullandığı genel örüntü şöyledir:
- C5 kökü (C4–C5 seviyesi): omzun ve üst kolun dış kısmı, kolu yana kaldırmada güçsüzlük.
- C6 kökü (C5–C6 seviyesi): önkolun dış kısmı, başparmak ve işaret parmağı; dirseği bükmede veya el bileğini kaldırmada güçsüzlük, biseps ya da brakiyoradiyalis refleksinde azalma.
- C7 kökü (C6–C7 seviyesi): kolun arkasından orta parmağa uzanır; dirseği düzleştirmede güçsüzlük, triseps refleksinde azalma.
- C8 kökü (C7–T1 seviyesi): önkolun iç kısmı, yüzük ve serçe parmakları; kavrama ve parmak hareketlerinde güçsüzlük.
Bu dağılımlar kişiden kişiye örtüşebilir; dolayısıyla tanıyı kanıtlamak yerine yol gösterir. C5–C6 ve C6–C7 disk hernileri açıklamamız, en çok yük taşıyan bu iki seviyeyi daha ayrıntılı ele alır.
Servikal radikülopati için çekilen MR'ın raporu aslında ne söyler?
- "C6–C7 düzeyinde solda foraminal daralma"
- Sol C7 kökünün çıktığı yan delik (foramen) normalden dardır. Taraf önemlidir: soldaki daralma sol kol belirtileriyle uyumlu olmalıdır. Raporlarda genellikle hafif, orta veya şiddetli olarak derecelendirilir.
- "Çıkan sinir köküne temas ediyor", "dayanıyor" veya "bası yapıyor"
- Radyolog, diskin veya kemiğin sinire ne kadar yakın olduğunu tarif eder. “Temas ediyor” ve “bitişik” dokunmayı, “bası yapıyor” veya “sıkıştırıyor” ise kökün itildiğini ya da yassılaştığını belirtir. Yalnızca temas her zaman belirtiye yol açmaz.
- "Unkovertebral hipertrofi" veya "unkovertebral eklemde kemik çıkıntıları"
- Her boyun omurunun ön köşelerindeki küçük eklemlerin kenarlarında yıpranmaya bağlı kemik çıkıntıları gelişmiştir. Bu eklemler sinir çıkış deliğinin ön duvarını oluşturur; bu nedenle yaklaşık 40 yaş üstündeki kişilerde boyun sinir kökü sıkışmasının en yaygın nedenlerinden biridir.
- "Disk osteofit kompleksi"
- Disk aralığının arkasında bombeleşmiş disk ile kemik çıkıntısının birlikte oluşturduğu kabarıklık. MR, yumuşak disk bölümünü kemik bölümünden her zaman ayıramadığından ikisi birlikte raporlanır. Disk osteofit kompleksi sayfamıza bakın.
- "Posterolateral" veya "foraminal disk protrüzyonu"
- Yumuşak disk materyali geriye ve bir yana, kanalın merkezinden çok sinir çıkış deliğine doğru taşmıştır. Bu görünüm, boyun disk hernisi sayfamızda ele alınan, genç hastalarda aniden başlayan radikülopati tipine özgüdür.
Daha fazla ifade boyun MR raporu ifadelerinin açıklamasında ve adım adım boyun omurgası MR'ı nasıl okunur? rehberimizde açıklanır.
Boyunda sinir sıkışmasına ne yol açar: yumuşak disk mi, kemik çıkıntısı mı?
İki genel örüntü vardır. Otuzlu ve kırklı yaşlardaki kişilerde yük kaldırma, uygunsuz pozisyonda uyuma sonrası veya belirgin bir neden olmadan aniden başlayan kol ağrısı, çoğu zaman foramenin içinde veya hemen girişinde köke baskı yapan yumuşak disk protrüzyonundan kaynaklanır. Yumuşak disk parçaları haftalar ile aylar içinde kendiliğinden küçülebilir; gidişatın çoğu zaman iyi olmasının nedenlerinden biri budur.
Yaşlı erişkinlerde neden daha çok unkovertebral ve faset eklem kemik çıkıntıları, sertleşmiş disk ve azalmış disk yüksekliği nedeniyle sinir çıkışının yavaşça daralmasıdır. Bu, servikal spondiloz sayfamızda açıklanan yıpranma sürecidir; asıl sorun açıklığın kendisiyse servikal foraminal stenoz olarak raporlanır. Kemik kaynaklı daralma belirtileri, birden ortaya çıkmaktan çok duruşa ve aktiviteye göre gelip gitme eğilimindedir. Daha nadir nedenler sinir kılıfı tümörleri, enfeksiyon ve iltihaplı hastalıklardır; bu yüzden alışılmadık özellikler ek inceleme gerektirir.
Servikal radikülopati için MR gerekir mi?
Her zaman hemen gerekmez. İlk kez kol ağrısı yaşayan ve uyarı işareti olmayan birçok kişide önce aktivite düzenlemeleri, ağrıyı giderme ve fizyoterapi uygulanır; çünkü durum sıklıkla kendiliğinden düzelir. Ağrı birkaç haftadan uzun sürerse, ölçülebilir güçsüzlük varsa, tanı belirsizse veya enjeksiyon ya da ameliyat düşünülüyorsa genellikle görüntüleme eklenir.
Boyun ağrısı veya radikülopati için ACR Uygunluk Kriterleri, yeni başlayan veya kötüleşen radikülopatide kontrastsız boyun omurgası MR'ını ve düz röntgenleri uygun ilk incelemeler arasında sayar. MR diskleri, sinir köklerini ve omuriliği gösterir. Röntgenler dizilimi, disk yüksekliğini ve büyük kemik çıkıntılarını gösterir; oblik görüntüler foramenlerin kemik sınırlarını gösterebilir. BT kemik kenarlarını net gösterir ve sıkışmaya kemik çıkıntısının mı yoksa yumuşak diskin mi yol açtığı araştırılırken yararlıdır. MR mümkün değilse veya kesin sonuç vermiyorsa BT miyelografi kullanılır. Servikal radikülopatide BT ve MR karşılaştırmamız ile boyun ağrısında MR gerekir mi rehberi, bu seçimi daha ayrıntılı ele alır.
Boyun kökü sorununu, benzer el uyuşmasına yol açabilen karpal veya kubital tünel sendromu gibi el bileği ya da dirsekte sinir sıkışmasından ayırmak için bazen sinir iletim incelemeleri ve elektromiyografi (EMG) eklenir.
Servikal radikülopati görüntülemesinde nelere bakıyoruz?
- Foraminal daralmanın seviyesi ve tarafı; tarif ettiğiniz kol ve parmak belirtileriyle karşılaştırılır
- Çıkan sinir köküne ulaşan posterolateral veya foraminal disk protrüzyonları ve ekstrüzyonları
- Aksiyal görüntülerde sinir çıkış deliğini daraltan unkovertebral ve faset eklem kemik çıkıntıları
- C5–C6 ve C6–C7 düzeylerinde disk yüksekliğinde azalma ve disk osteofit kompleksleri
- Durumun aciliyetini değiştirebilecek santral kanal daralması veya omurilik teması
- Sinir kılıfı kitlesi, kemik iliğinin yerini başka dokunun alması veya enfeksiyon bulguları gibi olağandışı bulgular
MR'ımda neden ağrımayan tarafta daralma görünüyor?
Hiç kol belirtisi olmayan kişilerin boyun MR'larında foraminal daralma ve disk bombeleşmeleri çok yaygındır; yaşla daha da sıklaşır. Bir rapor birden fazla seviyeyi ve her iki tarafı listeleyebilir. Önemli bulgu, seviyesi ve tarafı belirtilerinizle ve muayenenizle örtüşen bulgudur. Hekim, raporu ağrının yayıldığı yer, güçsüz kaslar ve azalmış reflekslerle birlikte değerlendirir. Bunlar örtüşmezse en çarpıcı görünen seviyeyi tedavi etmek yerine başka bir neden araştırabilir.
Servikal radikülopati nasıl tedavi edilir ve ameliyat ne zaman düşünülür?
Çoğu kişi ameliyatsız bakımla haftalar ila birkaç ay içinde düzelir: kısa süreli ağrı kesiciler, yönlendirilmiş egzersiz ve fizyoterapi, duruş ve uyku düzenlemeleri ve bazen hekimin reçete ettiği kısa süreli ağızdan steroid tedavisi. Geçmeyen şiddetli kol ağrısı için hedefli epidural veya sinir kökü enjeksiyonu önerilebilir.
Bu önlemler yeterli süre uygulanmasına rağmen kol ağrısı günlük yaşamı engellemeye devam ediyorsa, güçsüzlük belirginse veya ilerliyorsa ya da omurilik basısı da varsa genellikle cerrahi görüşülür. Yaygın seçenekler anterior servikal diskektomi ve füzyon (ACDF), boyun disk protezi veya sinir çıkış deliğini arkadan genişleten posterior foraminotomidir. Daha önce ameliyat olduysanız ve yeni belirtileriniz varsa füzyon sonrası boyun MR'ı rehberine bakın. Doğru seçenek görüntülerinize, muayenenize ve hedeflerinize bağlıdır; karar bir omurga cerrahıyla birlikte verilir.
Belde benzer bir sinir kökü sorunu, bacak boyunca siyatik ağrısına yol açar. Bu, bu boyun sitesinde değil, bel omurgası kaynaklarında ele alınan ayrı bir konudur.
Kendi boyun MR'ımda sinir sıkışmasını inceleyebilir miyim?
Evet. DICOM dosyalarınızı ücretsiz boyun MR görüntüleyicisinde gizliliğinizi koruyarak açın ve sol ile sağ sinir çıkış deliklerini karşılaştırmak için raporunuzda belirtilen seviyenin aksiyal kesitleri arasında ilerleyin. BT çekildiyse ücretsiz BT görüntüleyicisi kemik çıkıntılarını daha net gösterir. Görüntülerinizin ve raporunuzun sade bir açıklaması için bunları yapay zekâ değerlendirmesine yükleyin. Bulguları açıklar; tanı koymaz ve radyoloğunuzun, aile hekiminizin veya omurga uzmanınızın yerini tutmaz.
Sık Sorulan Sorular
C5–C6 disk sorunu hangi siniri etkiler?
Genellikle C6 sinir kökü; çünkü boyun sinir kökleri aynı numarayı taşıyan omurun üstünden çıkar. C6 belirtileri tipik olarak ön kolun dış kısmını, başparmağı ve işaret parmağını etkiler; dirseği bükmede veya el bileğini yukarı kaldırmada güçsüzlük olabilir. C5–C6'da büyük bir santral disk hernisi omuriliğe de baskı yapabilir; bu ayrıca değerlendirilir.
Servikal radikülopatinin düzelmesi ne kadar sürer?
Birçok kişi ameliyatsız bakımla haftalar ila birkaç ay içinde belirgin düzelme fark eder; ancak uyuşma ve hafif güçsüzlüğün geçmesi ağrıdan uzun sürebilir. Kötüleşen belirtiler veya düzelmeyen güçsüzlük beklenmemeli, değerlendirilmelidir.
Boyundaki sinir sıkışması elde uyuşmaya yol açabilir mi?
Evet. C6 sorunları sıklıkla başparmak ve işaret parmağında, C7 orta parmakta, C8 ise yüzük ve serçe parmaklarda uyuşmaya neden olur. Karpal tünel ve kübital tünel sendromları benzer dağılımlar oluşturabilir. Bu nedenle hekim sinirin nerede sıkıştığını bulmak için duyu, güç ve refleksleri değerlendirebilir veya sinir incelemeleri isteyebilir.
MR'ımdaki foraminal daralma radikülopatiyle aynı şey midir?
Hayır. Foraminal daralma bir görüntüleme bulgusudur; radikülopati ise belirtilere ve muayeneye dayanan klinik tanıdır. Birçok kişide belirti olmadan daralma vardır. İkisi yalnızca daralmanın seviyesi ve tarafı kol belirtileriyle örtüştüğünde ilişkilendirilir.
Yalnızca kolum ağrıyorsa ve boynumda bir sorun hissetmiyorsam doktora gitmeli miyim?
Evet. Radikülopati sıklıkla boyun ağrısından daha fazla kol ağrısına neden olur. Hekim güç ve refleksleri değerlendirerek sinirin ne kadar etkilendiğini ve şu anda görüntüleme gerekip gerekmediğini anlayabilir. Her türlü güçsüzlük, ellerde beceriksizlik veya yürüme değişikliği hızla değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Expert Panel on Neurological Imaging; McDonald MA, Kirsch CFE, Amin BY, et al. ACR Appropriateness Criteria Cervical Neck Pain or Cervical Radiculopathy. J Am Coll Radiol. 2019;16(5S):S57-S76.
- Margetis K, Magnus W, Mesfin FB. Cervical Radiculopathy. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Cervical Radiculopathy (Pinched Nerve). OrthoInfo.
İlgili Makaleler
Boyunda en sık neden C5-C6 ve C6-C7 diskleri fıtıklaşır, her biri hangi sinir kökünü sıkıştırır, kol belirtileri nasıl farklılaşır ve MR'da protrüzyon, ekstrüzyon, foraminal ne demektir?
Boyunda sinir sıkışmasında ilk tetkik genellikle MR'dır; BT ise kemik çıkıntılarını, OPLL'yi ve foraminal daralmayı daha ayrıntılı gösterir. Hangisinin ne zaman kullanıldığını, BT miyelografinin ne zaman gerektiğini ve rapor ifadelerinin anlamını öğrenin.
Ön boyun füzyonu (ACDF) sonrası MR'ın gösterip gösteremedikleri: metal artefaktı, komşu segment hastalığı, kalan bası ve omurilik sinyali; BT veya röntgenin ne zaman daha iyi yanıt verdiği ve hangi belirtilerin acil bakım gerektirdiği.
Bir sonraki randevunuzdan önce görüntülerinizi anlayın
CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.
Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.
Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.
Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi
