Servikal Radikülopatide BT ve MR: Sinir Sıkışmasını Hangi Tetkik Gösterir?
Boyunda sinir sıkışmasında ilk tetkik genellikle MR'dır; BT ise kemik çıkıntılarını, OPLL'yi ve foraminal daralmayı daha ayrıntılı gösterir. Hangisinin ne zaman kullanıldığını, BT miyelografinin ne zaman gerektiğini ve rapor ifadelerinin anlamını öğrenin.
Önemli Noktalar
- Boyunda sinir sıkışması için görüntüleme gerektiğinde ilk tetkik genellikle kontrastsız MR'dır
- BT; kemik çıkıntıları, kalsifiye diskler, OPLL, kırıklar ve implantlar için daha iyidir
- BT miyelografi, MR çekilemeyen veya MR'ın soruyu yanıtsız bıraktığı kişiler için kullanılır
- Basıya yumuşak disk mi kemik mi yol açtığı yaklaşımı değiştirdiğinden cerrahlar sıklıkla iki tetkiki de inceler
- İlerleyen güçsüzlük, iki kolda veya bacaklarda belirtiler, ellerde beceriksizlik ya da idrar işlevinde değişiklik varsa önce kısa sürede sağlık hizmeti alınmalıdır

Boyundaki sinir kökünün sıkışması olan servikal radikülopatide görüntüleme gerekiyorsa ilk tetkik genellikle kontrastsız MR'dır; çünkü diski, sinir kökünü ve omuriliği doğrudan gösterir. BT kemikte daha iyidir: sinir çıkışını daraltan kemik çıkıntılarını, kemikleşmiş bağı ve kırıkları daha ayrıntılı gösterir; MR mümkün değilse alternatif yöntemdir.
Seçim önemlidir; çünkü boyundaki sinir kökünü iki çok farklı yapı sıkıştırabilir. “Yumuşak” disk hernisi genç yetişkinlerde yaygındır ve en iyi MR'da görülür. Diskin yanındaki unkovertebral adlı küçük eklemlerden gelişen kemik çıkıntılarının oluşturduğu “sert” daralma, orta yaştan sonra daha yaygındır ve en iyi BT'de gösterilir. Bu sayfa iki tetkiki bu tek soru açısından karşılaştırır; bilgilendirme amaçlıdır, size uygun tetkike hekiminiz karar verir.

Boyun kaynaklı kol ağrısı ne zaman acildir?
Görüntüleme seçimi güvenlikten sonra gelir. Kol güçsüzlüğü artıyorsa, belirtiler iki kolu veya bacakları tutuyorsa, eller beceriksizleşiyor veya yürüme dengesizleşiyorsa, idrar ya da dışkı kontrolü değişiyorsa ya da ağrı ciddi travma sonrası başlamış veya ateş, kanser öyküsü ya da bağışıklık zayıflığıyla birlikteyse kısa sürede sağlık hizmeti alın. Bunlar tek sinir sıkışmasından fazlasını düşündürür ve görüntülemenin aciliyetini değiştirir.
Kılavuzlar boyunda sinir sıkışması için hangi tetkiki önerir?
Boyundaki sinir sıkışmalarının çoğu zamanla ve ameliyatsız bakımla düzelir; birçok kişide görüntüleme hiç gerekmez. Boyun ağrısı veya radikülopati için ACR Uygunluk Kriterleri, ileri görüntülemeyi tedaviye rağmen süren veya ilerleyen radikülopati, uyarı işaretleri ve enjeksiyon ya da ameliyat planlaması için ayırır. Bu durumlarda tercih edilen tetkik kontrastsız boyun omurgası MR'ıdır. BT ve BT miyelografi, esas olarak MR çekilemeyen veya MR'ın soruyu yanıtlamadığı kişiler için seçeneklerdir.
Hangi tetkik kullanılırsa kullanılsın bulgu, koldaki belirtilerle uyumlu olmalıdır. Boyun belirtisi olmayan yetişkinlerin büyük MR çalışmasında %87.6'sında disk bombeleşmesi vardı; dolayısıyla yanlış taraf veya seviyedeki bombeleşme sinir sıkışmasını açıklamaz. Uygulamada birçok cerrah ameliyat öncesinde iki tetkike de bakar. MR köke neyin bastığını ve omuriliğin etkilenip etkilenmediğini; BT ise basının ne kadarının kemik olduğunu gösterir. Bu, cerrahın seviyeye yaklaşımını değiştirir. Görüntüleme gerekip gerekmediğiyle ilgili genel soru için boyun ağrısı için MR gerekir mi? yazısına bakın.
MR, BT'nin gösteremediği neleri gösterir?
- Parlak sıvıyla çevrili sinir kökünün kendisi ve yer değiştirdiği ya da yassılaştığı nokta
- Yumuşak disk dokusu: sinir çıkışına uzanan protrüzyon veya ekstrüde parça; BT'de çevre dokuyla karışabilir
- Sinir köküyle ilgili soruyu omurilik sorusuna dönüştüren yassılaşma ve T2 hiperintens sinyal dâhil omurilik
- Diskin su içeriği, anüler fissürler ve yıpranmış disk komşuluğundaki kemik iliği değişiklikleri
- Uyarı işareti varsa, özellikle kontrastla enfeksiyon, tümör ve iltihap
MR iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz. Dezavantajları zaman (genellikle yaklaşık yarım saat hareketsiz yatmak), gürültü, kapalı alan korkusu olanlar için güçlük ve bazı implantlara ilişkin kısıtlamalardır. Önceki boyun ameliyatından kalan metal, implant yakınındaki görüntüleri bulanıklaştırabilir; bu sınırlılık füzyon sonrası boyun MR'ı sayfasında ele alınır.
BT neleri MR'dan daha iyi gösterir?
- Sinir çıkışına uzanımları hassas biçimde ölçülen unkovertebral ve faset kemik çıkıntıları
- Kalsifiye disk dokusu ve kemikleşmiş bağ; MR bunları yalnızca yumuşak diskten ayırması güç koyu dokular olarak gösterebilir
- OPLL sayfasında açıklanan, omur gövdelerinin arkasında kemik plak oluşturan arka uzunlamasına bağın kemikleşmesi
- Kırıklar, ameliyat sonrası füzyonun kaynama durumu, vida ve plakların konumu
BT saniyeler sürer; kalp pili veya ciddi kapalı alan korkusu olanlar dâhil neredeyse herkes için uygundur. Başlıca dezavantajları, tiroit bezinin tarama alanında olduğu radyasyon maruziyeti ve kontrastsız BT'nin siniri ve diski ancak silik göstermesidir. Her sinir çıkışı boyunca açılandırılan oblik rekonstrüksiyonlar, foraminal daralmayı standart düz kesitlere göre çok daha kolay değerlendirmeyi sağlar.
Bunun yerine ne zaman BT miyelografi kullanılır?
BT miyelografide belden yapılan lomber ponksiyonla omurilik çevresindeki sıvıya kontrast verilir, ardından boyun BT'si çekilir. Kontrast, omuriliğin ve her sinir kökü kılıfının sınırlarını belirginleştirir; kontrastla dolmayan bir kök bası altındadır. Yöntem, BT'nin kemik ayrıntısını sinirlerin dolaylı görüntüsüyle birleştirir.
Girişimsel olduğu için belirli durumlara ayrılır: MR koşullu olmayan bir cihaz nedeniyle MR çekilemeyen kişiler, önceki ameliyattan kalan metalin MR görüntüsünü örttüğü kişiler ve MR ile muayenenin uyuşmadığı, cerrahın ameliyat öncesinde daha net yanıt aradığı durumlar. Olası yan etkiler arasında lomber ponksiyon sonrası baş ağrısı vardır.
BT ve MR'da radikülopatiyle ilgili rapor ifadeleri ne demektir?
- “Unkovertebral hipertrofi” veya “unkovertebral eklem artropatisi” — omurun yanındaki küçük eklemlerde kemik çıkıntıları; boyunda sinir sıkışmasının en yaygın kemik kaynaklı nedenidir
- “Hafif, orta veya ileri derecede foraminal daralma” — sinir çıkışındaki alanın ne kadar azaldığını belirtir; bkz. servikal foraminal stenoz
- “Çıkan C7 sinir köküne temas eden foraminal disk protrüzyonu” — sinir çıkışındaki yumuşak disk dokusu, adı belirtilen sinire temas ediyor
- “Disk osteofit kompleksi” — disk ve kemik çıkıntısı tek bir kabarıklık oluşturmuştur; her iki tetkikte de kullanılan bu terim, ne kadarının kemik olduğunu söylemez; bunu BT gösterir
- “Faset artropatisi” — arkadaki eklemlerin yıpranmasıdır; sinir çıkışını arkadan daraltabilir
- “Kalsifiye” veya “ossifiye” — BT raporunda sertleşmiş dokuyu belirtir; cerrahın planlama yapmasına yardımcı olur
Boyunda sinir kökü, adını aldığı omurun üstünden çıkar; C6 kökü C5–C6'dan, C7 kökü C6–C7'den çıkar. C5–C6 ve C6–C7 disk hernisi açıklaması sayfasında belirtildiği gibi servikal radikülopatilerin çoğu bu iki seviyeden kaynaklanır. C6 kökü sorunu tipik olarak elin başparmak tarafını, C7 kökü sorunu orta parmağı ve kolun arkasını etkiler; hekim, görüntüdeki taraf ve seviyenin belirtilerinize uyup uymadığını böyle değerlendirir.
Kendi BT ve MR görüntülerinizi yan yana karşılaştırabilir misiniz?
İki tetkik de diskte veya indirilmiş olarak elinizdeyse aynı seviyede açın: sagittal seride raporda adı geçen diski bulun, ardından içinden geçen aksiyel kesite geçin. MR'da her iki yandaki parlak sıvı içinde koyu sinir kökünü; BT'de kemik çıkışının şeklini ve içine uzanan çıkıntıları inceleyin. Ücretsiz MR görüntüleyici ve ücretsiz BT görüntüleyici DICOM dosyalarını tarayıcınızda yerel olarak açar. MR serisinde yönünüzü bulmak için boyun omurgası MR'ı nasıl okunur? rehberine; hastalık için servikal radikülopati ve servikal disk hernisi sayfalarına bakın.
Sık Sorulan Sorular
BT, boyundaki disk hernisini gözden kaçırabilir mi?
Evet. Yumuşak disk dokusu ile sinir köklerinin BT yoğunluğu benzerdir; özellikle sinir çevresinde az yağ bulunan ince boyunda küçük veya foraminal herni zor görülebilir. Bası kemik kaynaklıysa BT daha güvenilirdir. Yumuşak diskten şüpheleniliyor ve BT net değilse olağan sonraki adım MR'dır.
Hekimim neden MR'dan sonra BT istedi?
Genellikle daralmanın ne kadarının kemik olduğunu görmek için. MR koyu bir kabarıklık gösterse de bunun kalsifiye disk, kemik çıkıntısı veya kemikleşmiş bağ olduğunu söyleyemeyebilir. Ameliyat öncesinde BT, vida ve implantlar için anatomiyi de gösterir. MR sonrası BT istenmesi tek başına daha kötü bir şey bulunduğu anlamına gelmez.
Boyun omurgası BT'sinde ne kadar radyasyon vardır?
Boyun BT'si, bir dizi boyun röntgeninden daha fazla radyasyon içerir ve tiroit bezi taranan alandadır. Klinik bir soruyu yanıtlamak için gerekli olduğunda doz kabul edilebilir sayılır; yine de sinir sorunlarında, erişilebiliyorsa MR'ın tercih edilmesinin nedenlerinden biridir. Çok sayıda tetkik yaptırdıysanız dozu görüntüleme birimine sorun.
Sinir sıkışması için kontrastlı MR daha mı iyidir?
Genellikle hayır. Ameliyat edilmemiş boyunda, sinir köküne basan diski kontrast daha iyi göstermez. Enfeksiyon, tümör veya iltihap şüphesinde ya da ameliyat sonrası yara dokusunu yeni disk hernisinden ayırmak için eklenir.
Kaynaklar
- Expert Panel on Neurological Imaging; McDonald MA, Kirsch CFE, et al. ACR Appropriateness Criteria Cervical Neck Pain or Cervical Radiculopathy. J Am Coll Radiol. 2019;16(5S):S57-S76.
- Iyer S, Kim HJ. Cervical radiculopathy. Curr Rev Musculoskelet Med. 2016;9(3):272-280.
- Nakashima H, Yukawa Y, Suda K, et al. Abnormal findings on magnetic resonance images of the cervical spines in 1211 asymptomatic subjects. Spine (Phila Pa 1976). 2015;40(6):392-398.
İlgili Makaleler
Boyun MR'ındaki “disk osteofit kompleksi” ifadesini sade dille açıklayan rehber: kabarıklığın yapısı, disk hernisinden farkı, tekal kesede silinme, omuriliğe temas ve omurilik basısının anlamı.
Boyunda en sık neden C5-C6 ve C6-C7 diskleri fıtıklaşır, her biri hangi sinir kökünü sıkıştırır, kol belirtileri nasıl farklılaşır ve MR'da protrüzyon, ekstrüzyon, foraminal ne demektir?
Boyun MR'ınızı sade dille okuma rehberi: C2'den C7'ye nasıl sayılır, omurilik ve sinir çıkışları hangi kesitlerde görülür, hangi artefaktlar boyun görüntüsünü olduğundan kötü gösterir?
İlgili Durumlar
Bir sonraki randevunuzdan önce görüntülerinizi anlayın
CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.
Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.
Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.
Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi
