Ana içeriğe geçin

Analyze My Neck

Hastalıklar

Whiplash yaralanması: normal MR, gerçek ağrı ve gerçekten önemli bulgular

Whiplash, en sık arkadan çarpılan trafik kazalarında görülen, ani öne-arkaya hareketin neden olduğu boyun yumuşak dokularının zorlanmasıdır. Whiplash yaşayan çoğu kişinin röntgeni normal, MR'ı ise normal veya yaşına uygun görünür; çünkü yaralanma genellikle kaslarda, küçük eklemlerde ve bağlarda görüntülemenin ayırt edemeyeceği düzeydedir. Görüntülemenin normal olması ağrının hayal ürünü olduğu anlamına gelmez; kırık, instabilite veya sinir basısı saptanmadığı anlamına gelir.

Analyze My Neck
Yayın ilkeleriBilgilendirme amaçlıdır. Teşhis değildir.
Görüntülerinizi ekleyin — ücretsiz önizleme

Yaygın Semptomlar

  • Arkadan çarpmadan birkaç saat ila bir gün sonra başlayan veya artan boyun ağrısı ve tutukluğu
  • Omuzlara, kürek kemikleri arasına veya kafa tabanına yayılan ağrı
  • Başın arkasında başlayan, genellikle boyun hareketiyle artan baş ağrısı
  • Boynun arkasındaki kaslarda hassasiyetle birlikte başı çevirme veya eğme yetisinde azalma
  • Kazadan sonraki ilk haftalarda yorgunluk, baş dönmesi, konsantrasyon güçlüğü veya uyku bozukluğu
  • Sinir kökü tahrişi açısından klinik değerlendirme gerektiren kol karıncalanması veya sızısı
Boynun öne ve arkaya eğilmesini gösteren iki panelli çizim; ön bağlar ve küçük faset eklemler vurgulanmış
Arkadan çarpmada baş geride kalırken alt boyun ekstansiyona zorlanır, ardından öne bükülerek geri döner; vurgulanan ön bağlar ve faset eklemler en sık zorlanan dokulardır. Eğitim amaçlı çizimdir, tıbbi görüntü değildir.

Kaza sonrası boyun ağrısı ne zaman acil durumdur?

Whiplash tanısı ancak daha ciddi bir yaralanma dışlandıktan sonra konur. Herhangi bir çarpışma veya düşmeden sonra kollarda ya da bacaklarda güçsüzlük, uyuşma veya elektrik çarpması hissi, yürüme veya dengeyi koruma güçlüğü, mesane ya da bağırsak kontrolünün kaybı, boynun arka orta hattında doğrudan kemik üzerinde şiddetli ağrı, başın stabil olmadığı hissi, şiddetli veya kötüleşen baş ağrısı, çift görme, peltek konuşma, yutma güçlüğü veya bilinç bulanıklığı varsa acil yardım çağırın ya da aynı gün acil servise gidin. Yaşlı yetişkinlerde ve ankilozan spondilit veya DISH nedeniyle omurgası sertleşmiş kişilerde düşük hızlı bir kazada boyun kırığı oluşabilir; bu nedenle darbe hafif hissedilmiş olsa bile muayene olmaları gerekir. Kırık dışlanana kadar kimsenin boynunuza manipülasyon uygulamasına izin vermeyin.

Kırık olasılığı varsa acil servislerde kullanılan BT sürecini açıklayan boyun omurgası kırıkları sayfamızı okuyun.

Whiplash yaralanmasında boyunda gerçekte ne olur?

Arkadan çarpmaların yüksek hızlı film incelemeleri, baş saniyenin bir bölümü boyunca yerinde kalırken gövdenin koltuk tarafından öne itildiğini gösterir. Boyun kısa bir an için S şekli alır: alt segmentler geriye, üst segmentler öne bükülür. Bu doğal olmayan eğrilik, baş yeniden öne savrulmadan önce küçük faset eklemlerin arkasını sıkıştırır; disklerin önünü ve ön longitudinal bağı gerer. Yandan darbeler ve kaza anında başın dönük olması eklemlere asimetrik yük bindirir.

Kalıcı whiplash ağrısından en sık sorumlu tutulan dokular faset eklem kapsülleri, boyun kasları ve her segmenti bir arada tutan bağlardır. Bu yaralanmalar büyük kopmalardan çok mikroskobik gerilme ve yırtıklardır; bu nedenle görüntülemede nadiren görünür bir değişiklik oluşturur. İyileşme genellikle iyidir: birçok kişi haftalar içinde belirgin düzelme gösterirken az sayıda kişide ağrı aylarca sürer. Normal aktivitelere erken dönüş, basit ağrı kesiciler ve kademeli egzersiz genellikle ilk tedavi yaklaşımıdır.

Whiplash yaralanması nasıl derecelendirilir?

Hekimler, 1995'te yayımlanan Quebec Task Force whiplash ile ilişkili bozukluklar sınıflamasını hâlâ kullanır. Yaralanmayı görüntülemeye göre değil, muayene bulgularına göre derecelendirir:

  • Derece 0: boyunla ilgili yakınma ve fizik muayene bulgusu yoktur.
  • Derece I: yalnızca boyun ağrısı, tutukluk veya hassasiyet vardır; muayenede fiziksel bulgu yoktur.
  • Derece II: boyun yakınmalarına hareket açıklığında azalma ve noktasal hassasiyet gibi kas-iskelet bulguları eşlik eder.
  • Derece III: boyun yakınmalarına refleks azalması, güçsüzlük veya duyu kaybı gibi nörolojik bulgular eşlik eder.
  • Derece IV: kırık veya çıkıkla birlikte boyun yakınmaları.

Derece I ve II olguların çoğunu oluşturur ve tanım gereği yumuşak doku yaralanmalarıdır. Derece III, servikal radikülopati gibi değerlendirilen sinir kökü tahrişini düşündürür. Derece IV, günlük anlamıyla artık whiplash değildir; omurga kırığı veya çıkığıdır.

Whiplash yaralanması sonrası röntgen, BT veya MR gerekir mi?

Birçok kişide hiç görüntüleme gerekmez. Acil hekimleri, boyun travması sonrası kimin görüntülemeye ihtiyacı olduğuna karar vermek için doğrulanmış karar kuralları kullanır. Bilinci açık ve durumu stabil erişkinler için Canadian C-spine Rule; 65 yaş ve üzerindekilere, tehlikeli yaralanma mekanizması olanlara (yüksek hızlı veya taklalı kaza, araçtan fırlama, yaklaşık 1 metre ya da beş basamak yüksekten düşme gibi) ve uzuvlarında karıncalanma olanlara görüntüleme önerir. Bu yüksek risk faktörleri bulunmayan, basit arkadan çarpma veya kazadan sonra yürüyebilme gibi düşük riskli bir özelliği olan ve başını her iki yana kendi hareketiyle 45 derece çevirebilen hastalarda genellikle görüntüleme olmadan ciddi boyun yaralanması dışlanabilir.

Bir yetişkinde görüntüleme gerektiğinde, omurga travması şüphesine ilişkin ACR Uygunluk Kriterleri düz röntgen yerine boyun omurgası BT'sini tercih eder; çünkü BT röntgenlerin kaçırdığı kırıkları saptar. Nörolojik bulgular varsa, BT normal olduğu halde bağ yaralanmasından hâlâ şüpheleniliyorsa veya ağrı ile sinir belirtileri devam ediyorsa MR eklenir. Konuyu daha ayrıntılı incelemek için boyun ağrısında MR gerekir mi yazısını okuyun.

Boynum hâlâ ağrırken whiplash için çekilen MR'ım neden normal?

Whiplash yaralanmasından sonraki üç hafta içinde görüntülenen 100 kişiyle yapılan prospektif bir çalışmada MR, yalnızca bir kişide yaralanmayla ilişkili bir anormallik göstermiştir. Sonraki araştırmalarda da kimin iyileşeceğini güvenilir biçimde öngören bir görüntüleme örüntüsü bulunmamıştır. Zorlanmış kas lifleri ve gerilmiş eklem kapsülleri, MR sinyalini görülebilecek kadar değiştirmez; hafif şişlik de günler veya haftalar içinde kaybolur.

Tersi de aynı ölçüde yaygındır: kaza sonrası çekilen MR'da sıklıkla disk bombeleşmeleri, küçük osteofitler veya “servikal lordozda düzleşme” sıralanır. Bunlar hiç boyun ağrısı olmayan kişilerde de sık görülür ve genellikle kazadan önce de vardır. Özellikle eğrilikte düzleşme çoğu zaman kas spazmından veya yalnızca cihazda düz yatmaktan kaynaklanır; servikal lordozda düzleşme açıklamamız bunu ele alır. Önceden var olan yıpranma servikal spondiloz sayfasında anlatılır. Yaşa bağlı değişiklikleri yeni yaralanmadan ayırmak, radyoloğun ve tedavinizi yürüten hekimin başlıca görevlerinden biridir.

Raporda whiplash yaralanmasına işaret eden bir bulgu nasıl tarif edilir?

Akut bir boyun yaralanması MR'da görüldüğünde, raporda genellikle aşağıdaki ifadelere benzer sözcükler kullanılır. Yeni yaralanmaları gösteren sekanslar STIR gibi sıvıya duyarlı sekanslardır ve zamanlama önemlidir: bu bulgular ilk günler ile haftalarda en belirgindir.

"Prevertebral yumuşak doku şişliği" veya "prevertebral ödem"
Omurların önündeki ince doku tabakasında sıvı veya kan. Ön bağın yırtılması veya gizli bir kırık sonrası oluşabilir; bu yüzden göz ardı edilmemeli, instabilite açısından dikkatle incelenmelidir.
"Ön longitudinal bağda kopma"
Omur gövdelerinin önü boyunca uzanan uzun bağ, çoğunlukla boynun zorla geriye bükülmesi sonucu yırtılmıştır. Aynı seviyede disk aralığı genişlemesi de varsa bu, segmentin stabil olmadığını gösterebilir.
"İnterspinöz bağda ödem"
Boynun arkasındaki spinöz çıkıntılar arasında parlak sıvı sinyali; arka bağ kompleksinde fleksiyona bağlı zorlanma belirtisidir. Tek başına hafif ödem sık görülür; spinöz çıkıntılar arası mesafe artışıyla birlikte ödem daha önemlidir.
"Faset eklem efüzyonu" veya "faset kapsülünde ödem"
Omurganın arkasındaki küçük çift eklemlerden birinin içinde veya çevresinde fazla sıvı. Travma sonrasında kapsül zorlanmasını yansıtabilir; yaşlılarda ise küçük bir efüzyon çoğu zaman eklem kireçlenmesine eşlik eder.
"Omur gövdesinde kemik iliği ödemi"
Omur içinde ezilme. Kemiğin ciddi bir yüke maruz kaldığını gösterir ve ince bir kırık hattı açısından BT'nin tekrar kontrol edilmesini gerektirir.

Boyun MR raporu ifadeleri rehberimiz daha fazla terimi açıklar; whiplash MR'ının gösterebildikleri ve gösteremedikleri yazısı ise normal ve zorlanmış yumuşak dokuları yan yana karşılaştırır.

Whiplash sonrası görüntülemede nelere bakıyoruz?

  • C2 ile C6 önündeki prevertebral yumuşak doku kalınlığının beklenen kalınlıkla karşılaştırılması
  • Disk aralığında genişlemeyle birlikte ön uzunlamasına bağda sinyal değişikliği veya devamlılık kaybı
  • İnterspinöz bağda veya ligamentum flavumda ödem ve spinöz çıkıntılar arasında genişleme
  • Faset eklem efüzyonu, tünemiş veya sublukse fasetler ya da faset eklem diziliminin bozulması
  • Gizli bir kırığı düşündüren omur gövdesi veya son plak kemik iliği ödemi
  • Kol veya bacak belirtisi olan hastalarda yeni disk hernisi veya omurilik sinyal değişikliği

Whiplash yaralanmasından sonraki belirtileri başka neler açıklayabilir?

Kaza sonrasında süren, kafatasının arkasındaki baş ağrısı, servikojenik baş ağrısı sayfamızda açıklanan üst boyun eklemlerinden kaynaklanabilir. Şiddetli, ani veya kötüleşen baş ağrısı ise farklıdır; kanama veya atardamar yaralanması açısından acil değerlendirme gerektirir. Bir dermatom boyunca yayılan, uyuşma veya güçsüzlüğün eşlik ettiği kol ağrısı, kazanın ağırlaştırdığı bir servikal disk hernisinden kaynaklanabilir. Zaten kanalı dar olan kişilerde ekstansiyon yaralanması, kırık olmadan omuriliği zedeleyebilir. Bu nedenle kaza sonrası ellerde beceriksizlik veya dengesiz yürüme her zaman MR gerektirir. Süren baş dönmesi, hafıza veya odaklanma sorunları, boyundan ayrı değerlendirilen beyin sarsıntısını da yansıtabilir.

Trafik kazası sonrasında kendi boyun görüntülerimi inceleyebilir miyim?

Görüntülerinizin bulunduğu bir disk verildiyse bunları ücretsiz boyun MR görüntüleyicisinde veya acil serviste çekilmiş inceleme için ücretsiz BT görüntüleyicisinde gizliliğinizi koruyarak açabilirsiniz. Dosyalar cihazınızda kalır. Rapor ifadelerinin ve görüntülerin gösterdiklerinin sade dille açıklanması için bunları yapay zekâ incelemesine yükleyin. Bu bir tanı değildir; radyoloğun, hekiminizin veya adli tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.

Sık Sorulan Sorular

MR, whiplash yaralanmam olduğunu kanıtlayabilir mi?

Genellikle hayır. Whiplash, kaza öyküsüne ve muayeneye dayanan klinik bir tanıdır. MR; bağ kopması, sinire baskı yapan disk hernisi veya omurilik yaralanması gibi tedaviyi değiştirecek sorunları dışlamak için kullanılır. Whiplash vakalarının çoğunda MR'ın normal olması beklenir; bu, hiçbir şey olmadığı anlamına gelmek yerine güven verici bir sonuçtur.

Kaza sonrasında whiplash için MR ne kadar erken çekilmelidir?

Acil MR, nörolojik bulguları veya bağ instabilitesi şüphesi olan kişiler için ayrılır. Olağan whiplash yaralanmasında rehberler belirtilerin tedavi edilmesini ve yeniden değerlendirmeyi önerir. Kol belirtileri, güçsüzlük veya şiddetli ağrı birkaç haftadan uzun sürerse MR düşünülür. Akut bağ yaralanması araştırılıyorsa ilk günlerden iki haftaya kadar olan dönemde çekim en uygunudur; çünkü sonrasında şişlik azalır.

MR'ımdaki disk bombeleşmesi buna kazanın neden olduğu anlamına mı gelir?

Şart değil. Disk bombeleşmeleri ve küçük osteofitler, hiç boyun ağrısı yaşamamış her yaştan kişide yaygındır. Bir bulgunun yeni olduğuna ilişkin ipuçları çevresindeki sıvı sinyali (ödem), uyumlu sinir belirtileri ve önceki görüntülerle karşılaştırmadır. Radyoloğunuz ve tedavinizi yürüten hekiminiz bunları birlikte değerlendirir.

Whiplash yaralanmasının iyileşmesi ne kadar sürer?

Birçok kişi, özellikle aktif kalırsa, ilk birkaç hafta ile üç ay arasında belirgin düzelme yaşar. Başlangıçtaki ağrının yüksek olması, erken kol belirtileri ve yoğun sıkıntı daha yavaş iyileşmeyle ilişkilidir. İyileşmek yerine kötüleşen ağrı veya yeni sinir belirtileri bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Whiplash yaralanmasından sonra yumuşak boyunluk takmalı mıyım?

Komplikasyonsuz whiplash yaralanmasında uzun süre boyunluk kullanımı genellikle önerilmez; çünkü erken, nazik hareket daha iyi iyileşmeyle ilişkilidir. Sert boyunluk farklıdır: kırık veya instabilite henüz dışlanmadığında kullanılır ve yalnızca bir hekim söylediğinde çıkarılmalıdır.

Kaynaklar

  1. Spitzer WO, Skovron ML, Salmi LR, et al. Scientific monograph of the Quebec Task Force on Whiplash-Associated Disorders: redefining "whiplash" and its management. Spine (Phila Pa 1976). 1995;20(8 Suppl):1S-73S.
  2. Stiell IG, Wells GA, Vandemheen KL, et al. The Canadian C-spine rule for radiography in alert and stable trauma patients. JAMA. 2001;286(15):1841-1848.
  3. Ronnen HR, de Korte PJ, Brink PR, et al. Acute whiplash injury: is there a role for MR imaging? A prospective study of 100 patients. Radiology. 1996;201(1):93-96.
  4. Farrell SF, Smith AD, Hancock MJ, et al. Cervical spine findings on MRI in people with neck pain compared with pain-free controls: a systematic review and meta-analysis. J Magn Reson Imaging. 2019;49(6):1638-1654.

Bir sonraki randevunuzdan önce görüntülerinizi anlayın

CD, klasör veya ZIP'ten MR, röntgen ya da BT. PDF rapor veya filmlerin fotoğrafları da olur.

Açmak ve önizlemek ücretsizdir, hesap gerekmez. İsteğe bağlı yapay zekâ raporu (başlangıç fiyatı $10) görüntülerinizi sade bir dille açıklar ve doktorunuz için sorular içerir.

Orijinal dosyalarınız bu cihazda kalır. Yalnızca yapay zekâ raporu istediğinizde işlenmiş görüntüler ve gerekli asgari bağlam bilgisi gönderilir.

Tıbbi Uyarı: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi niteliği taşımaz. AI tarafından üretilen analizlerde hata olabilir. Tıbbi kararlar için her zaman yetkin bir sağlık profesyoneline danışın. Tam Sorumluluk Reddi